Via Militaris – žila kucavica starog Balkana

Via Militaris – žila kucavica starog Balkana

27 May 2021

Balkansko poluostrvo, zbog svog specifičnog položaja, tokom istorije često je bilo usputna stanica onima koji su svoju sudbinu tražili na Azijskom, ili pak obrnuto, Evropskom kontinentu. Takav razvoj događaja imao je mnogo negativnih posledica po narod koji je ovo područje naseljavao. Pa ipak, brojni osvajači i okupatori koji su odneli mnogo vrednih stvari, za sobom su i ostavili par monumentalnih građevina.

Putevi spadaju u kategoriju onih tvorevina koje se nepravedno zaboravljaju i guraju u drugi plan. Jedan od tih starorimskih puteva koji su kroz vekove život značili svakako je i Via Militaris.

Ovaj vojni put spajao je Singidunum (Beograd) i Carigrad (Istanbul), prelazio je preko celog Balkanskog poluostrva i bio je širok oko devet koraka (šest metara). Put se pominje u zapisima nepoznatog hodočasnika koji se 333. godine zaputio ka Jerusalimu, navodeći imena naselja i stanica na tom putu.

Tehnika kojom su Rimljani gradili puteve bila je fascinantna, a plodovi njihovog rada opstajali su vekovima. Izgradnja se sastojala iz obeležavanja budućeg puta velikim pravougaonim kamenjem, a zatim se pristupalo zasipavanju puta kamenjem, kako se išlo prema površini puta tako se koristilo sve sitnije kamenje. Na kraju se površina popločavala i posipavala peskom. Put bi ka sredini bio uvek malo zaobljen kako bi se olakšalo oticanje vode u slivnike. Još jedna karakteristika rimskih puteva jeste njihova preciznost i označenost. Nakon svake rimske milje (1482m) nalazio se po jedan kameni stub sa određenim natpisom.

Duž puta građena su brojna utvrđenja, prenoćišta i poštanske stanice. Po jednoj tvrđavi (Tures) duž Via Militaris-a Pirot je i dobio ime i tako se našao na rimskim kartama.

Iz Singidunuma, odakle je je put išao, bilo je potrebno dva dana hoda duž Dunava kako bi se stiglo do Viminacijuma (okolina Požarevca), glavnog grada ove provincije. Tri dana bilo je potrebno stići do naselja Municipium (naziv za grad čiji stanovnici nemaju rimsko državljanstvo), dan hoda odatle nalazio se Mansio Idimum (putna stanica, nedaleko od današnje Medveđe). Na mestu Horreum Margi (Ćuprija) put se delio na četiri strane, od kojih je jedna vodila ka Sedici ili Serbici, tj. Sofiji. Iz Naisusa (Niša) se put račvao na čak šest strana, a razlog za to bio je specifičan geografski položaj grada. Nakon devet dana putovanja i prolaska Remezijane (Bele Palanke) Via Militaris se spuštao u kotlinu, dobro poznatu svim građanima Pirota, u kojoj i dan danas leži naš grad.

Eto, sledeći put kada uđete u konverzaciju sa ljudima iz inostranstva, ili ugostite rođake iz drugih gradova, imaćete jednu priču više za podeliti. Ovaj kraj bogat je takvim pričama, što predstavlja još jedan razlog za ponos svakog Piroćanca.

 

Autor: Nenad Stanković


Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (četvrti deo)

read more

Археолошки локалитети ЈИ Србија - Archaeological Sites SI Serbia https://fb.watch/99ozj-yexv/

read more

Pričanje priča jedan je od najvažnijih sadržalaca jedne civilizacije...

read more
Fudbal u Pirotu
25 October 2021

Istorijat najvažnije sporedne stvari na svetu, njen nastanak i razvoj u našem gradu

read more

„Ko se jednom napije vode sa Guševice, teško odlazi iz Pirota, a još ga teže zaboravlja“

read more

Kakve veze ima jedna od dve najuticajnije dinastije moderne istorije Srbije sa južnim krajevima oslobođenim za vreme Obrenovića

read more

Da li ovaj znak na ćilimu predstavlja zlo ili nešto drugo? Kako su nacisti „ocrnili“ simbol sunca i dobre sreće utkane u pirotski ćilim

read more

Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (treći deo)

read more

Retki se usuđuju i da govore o tome, danas je to naša tema

read more

Najveće neotkriveno blago na Balkanu

read more

Mit ili istina? Ako je 17 rimskih careva rođeno na teritoriji današnje Srbije, zašto Atila ne bi mogao biti sahranjen u Krupcu...?

read more

Milan Piroćanac – prvi srpski moderni intelektualac

read more

Greška ikonopisaca ili jedinstveni prizor na svetskom nivou?

read more

Sukovski manastir je, poput Žiče, jedan od retkih u neposrednoj blizini glavnog putnog pravca i lako dostupan.

read more

Da li je majka poslednjeg vladara Romejskog carstva ktitor manastira Poganovo?

read more

Lekovito izvorište sakriveno unutar kanjona Gradašničke reke.

read more

Dragoljub Jovanović - naučnik, političar, univerzitetski profesor, borac za slobodu...

read more

Svaki Piroćanac i bez gledanja može stići do kapije kuće Malog Riste. Čuveni konak ovog trgovca, a današnji muzej, sem brojnih istorijski vrednih predmeta čuva i mnoge tajne, kao i priče o stanovnicima Pirota tokom 19. veka.

read more

Lagano i sa uživanjem...

read more

Vojvoda ili razbojnik, srpski ili bugarski junak?

read more

Srednjovekovna građevina koja krije mnoge tajne.

read more
Njeno veličanstvo...
7 March 2021

... peglana kobasica

read more

Pirotski ćilimi su jedinstveni u svetu zbog načina izrade a nalaze se na Uneskovoj listi nematerijalnih kulturnih dobara Republike Srbije.

read more

Grnčari sa šireg prostora Pirota su bili nadaleko poznati. O tome govori i podatak o njihovoj brojnosti, po kojoj je u Srbiji 1914. godine ukupno bilo 173 grčnara. Od toga broja je 113 grnčara bilo samo iz Pirota. Najpoznatiji potiču iz sela Veliki i Mali Suvodol.

read more
Priča o kačkavalju
25 February 2021

Početkom XVIII veka su Crnovunci ili Karakačani, čiji su koreni povezani sa Grcima ili Cincarima, počeli proizvodnju kačkavalja i izvoz na sva tada velika i poznata tržišta. Staroplaninske padine bogate lekovitim biljem su predstavljale pogodnu ispašu za sortu ovaca koju su sami naselili, i dobru osnovu za visokokvalitetno mleko. Šezdesetih godina dvadesetog veka je bio zvaničan sir Bele kuće. Uz stara srpska vina, najbolji je pirotski kačkavalj.

read more
O Pirotskom ćilimu
17 February 2021

Naredne godine će se navršiti 130 godina od prvog zvaničnog pojavljivanja pirotskog ćilima na nekoj manifestaciji. Iz do tada običnog proizvoda za svakodnevnu upotrebu u domaćinstvu, pirotski ćilim je izrastao u statusni simbol, zaštitnika kuće i porodice, poslovne amajlije... Svojom neobičnom lepotom, originalnošću i dugovečnošću predstavlja pravo umetničko delo.

read more
Pirotska umetnost
16 February 2021

Da li zaista postoji nešto što se može nazvati pirotskom umetnošću?

read more
Visa
Banca Intesa
Verifed by Visa