Karađorđevići i Piroćanci

Karađorđevići i Piroćanci

15 October 2021

Niš, Vranje,  Pirot... Ovo su gradovi koji su zajedno sa svojom okolinom oslobođeni nakon Berlinskog kongresa 1878. godine, a na inicijativu kralja Milana Obrenovića čija dinastija i dan danas ima veći ugled u ovom delu Srbije, a na uštrb dinastije Karađorđević.

Pa ipak, sudbine pojedinih Piroćanaca gusto su isprepletane sa životima nekih od najuglednijih glava Karađorđevića.

Ova povezanost svoj početak nalazi još u ranom 19. veku, za vreme Karađorđevog rata.

Vožd Karađorđe svojom neobučenom narodnom vojskom tada je uzdrmao temelje moćnog Osmanskog carstva, a to ne bi bilo moguće bez brojnih vojvoda koje je vožd imenovao u svakom značajnijem mestu u Srbiji.

Ni Pirot nije bio izuzetak, Marinko Petrović i Mita Pirotski postali su najodaniji saveznici Đorđa Petrovića u pirotskom okrugu. Nakon njih pojavljuje se i Ranča Piroćanac koji je jedno vreme vršio dužnost Karađorđevog ađutanta, a nešto manju ulogu dobio je i Blagoje MarinkovićPetrović koji je dobio zaduženje voždovog pratioca.

Valja napomenuti da je Ranča Piroćanac među tadašnjim življem mnogo više ostao upamćen kao pobratim i saborac Hajduk Veljka Petrovića, koji je predstavljao poseban autoritet u nama bliskim delovima Srbije.

Lazar Đorđević ime je jedinog Piroćanca koji je dobio stipendiju o trošku dvora, tačnije, porodice Karađorđević. Njegova majka Darina, sestra doktora Riste Gostuškog, u više navrata boravila je na dvoru kralja Aleksandra i kraljice Marije koju je fascinirala svojim izgledom i ponašanjem.

Ovo nisu jedine veze Piroćanaca i porodice Karađorđević ali se može reći da su najinteresantnije, sve do poseta princa Tomislava Karađorđevića i princeze Jelisavete sredinom devedesetih godina prošlog veka.

Tim posetama Tomislav i Jelisaveta zaključili su bez malo puna dva veka povezanosti Pirota i dinastije Karađorđević

Oni koji su željni još ovakvih detalja, novih svedočanstava i priča koje se prelamaju u legende, informacije mogu potražiti u knjizi ‘’Karađorđe i Karađorđevići u sačuvanim dokumentima i usmenom kazivanju ljudi gornjeg Ponišavlja’’ od autora Milice Petković.

 

Autor: Nenad Stanković


Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (četvrti deo)

read more

Археолошки локалитети ЈИ Србија - Archaeological Sites SI Serbia https://fb.watch/99ozj-yexv/

read more

Pričanje priča jedan je od najvažnijih sadržalaca jedne civilizacije...

read more
Fudbal u Pirotu
25 October 2021

Istorijat najvažnije sporedne stvari na svetu, njen nastanak i razvoj u našem gradu

read more

„Ko se jednom napije vode sa Guševice, teško odlazi iz Pirota, a još ga teže zaboravlja“

read more

Da li ovaj znak na ćilimu predstavlja zlo ili nešto drugo? Kako su nacisti „ocrnili“ simbol sunca i dobre sreće utkane u pirotski ćilim

read more

Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (treći deo)

read more

Retki se usuđuju i da govore o tome, danas je to naša tema

read more

Najveće neotkriveno blago na Balkanu

read more

Mit ili istina? Ako je 17 rimskih careva rođeno na teritoriji današnje Srbije, zašto Atila ne bi mogao biti sahranjen u Krupcu...?

read more

Milan Piroćanac – prvi srpski moderni intelektualac

read more

Greška ikonopisaca ili jedinstveni prizor na svetskom nivou?

read more

Sukovski manastir je, poput Žiče, jedan od retkih u neposrednoj blizini glavnog putnog pravca i lako dostupan.

read more

Da li je majka poslednjeg vladara Romejskog carstva ktitor manastira Poganovo?

read more

Lekovito izvorište sakriveno unutar kanjona Gradašničke reke.

read more

Ne kaže se slučajno da je Pirot kapija istoka i zapada. Nezaobilazna destinacija na putu između Evrope i Azije.

read more

Dragoljub Jovanović - naučnik, političar, univerzitetski profesor, borac za slobodu...

read more

Svaki Piroćanac i bez gledanja može stići do kapije kuće Malog Riste. Čuveni konak ovog trgovca, a današnji muzej, sem brojnih istorijski vrednih predmeta čuva i mnoge tajne, kao i priče o stanovnicima Pirota tokom 19. veka.

read more

Lagano i sa uživanjem...

read more

Vojvoda ili razbojnik, srpski ili bugarski junak?

read more

Srednjovekovna građevina koja krije mnoge tajne.

read more
Njeno veličanstvo...
7 March 2021

... peglana kobasica

read more

Pirotski ćilimi su jedinstveni u svetu zbog načina izrade a nalaze se na Uneskovoj listi nematerijalnih kulturnih dobara Republike Srbije.

read more

Grnčari sa šireg prostora Pirota su bili nadaleko poznati. O tome govori i podatak o njihovoj brojnosti, po kojoj je u Srbiji 1914. godine ukupno bilo 173 grčnara. Od toga broja je 113 grnčara bilo samo iz Pirota. Najpoznatiji potiču iz sela Veliki i Mali Suvodol.

read more
Priča o kačkavalju
25 February 2021

Početkom XVIII veka su Crnovunci ili Karakačani, čiji su koreni povezani sa Grcima ili Cincarima, počeli proizvodnju kačkavalja i izvoz na sva tada velika i poznata tržišta. Staroplaninske padine bogate lekovitim biljem su predstavljale pogodnu ispašu za sortu ovaca koju su sami naselili, i dobru osnovu za visokokvalitetno mleko. Šezdesetih godina dvadesetog veka je bio zvaničan sir Bele kuće. Uz stara srpska vina, najbolji je pirotski kačkavalj.

read more
O Pirotskom ćilimu
17 February 2021

Naredne godine će se navršiti 130 godina od prvog zvaničnog pojavljivanja pirotskog ćilima na nekoj manifestaciji. Iz do tada običnog proizvoda za svakodnevnu upotrebu u domaćinstvu, pirotski ćilim je izrastao u statusni simbol, zaštitnika kuće i porodice, poslovne amajlije... Svojom neobičnom lepotom, originalnošću i dugovečnošću predstavlja pravo umetničko delo.

read more
Pirotska umetnost
16 February 2021

Da li zaista postoji nešto što se može nazvati pirotskom umetnošću?

read more
Visa
Banca Intesa
Verifed by Visa