Via Militaris – žila kucavica starog Balkana

Via Militaris – žila kucavica starog Balkana

27 Maj 2021

Balkansko poluostrvo, zbog svog specifičnog položaja, tokom istorije često je bilo usputna stanica onima koji su svoju sudbinu tražili na Azijskom, ili pak obrnuto, Evropskom kontinentu. Takav razvoj događaja imao je mnogo negativnih posledica po narod koji je ovo područje naseljavao. Pa ipak, brojni osvajači i okupatori koji su odneli mnogo vrednih stvari, za sobom su i ostavili par monumentalnih građevina.

Putevi spadaju u kategoriju onih tvorevina koje se nepravedno zaboravljaju i guraju u drugi plan. Jedan od tih starorimskih puteva koji su kroz vekove život značili svakako je i Via Militaris.

Ovaj vojni put spajao je Singidunum (Beograd) i Carigrad (Istanbul), prelazio je preko celog Balkanskog poluostrva i bio je širok oko devet koraka (šest metara). Put se pominje u zapisima nepoznatog hodočasnika koji se 333. godine zaputio ka Jerusalimu, navodeći imena naselja i stanica na tom putu.

Tehnika kojom su Rimljani gradili puteve bila je fascinantna, a plodovi njihovog rada opstajali su vekovima. Izgradnja se sastojala iz obeležavanja budućeg puta velikim pravougaonim kamenjem, a zatim se pristupalo zasipavanju puta kamenjem, kako se išlo prema površini puta tako se koristilo sve sitnije kamenje. Na kraju se površina popločavala i posipavala peskom. Put bi ka sredini bio uvek malo zaobljen kako bi se olakšalo oticanje vode u slivnike. Još jedna karakteristika rimskih puteva jeste njihova preciznost i označenost. Nakon svake rimske milje (1482m) nalazio se po jedan kameni stub sa određenim natpisom.

Duž puta građena su brojna utvrđenja, prenoćišta i poštanske stanice. Po jednoj tvrđavi (Tures) duž Via Militaris-a Pirot je i dobio ime i tako se našao na rimskim kartama.

Iz Singidunuma, odakle je je put išao, bilo je potrebno dva dana hoda duž Dunava kako bi se stiglo do Viminacijuma (okolina Požarevca), glavnog grada ove provincije. Tri dana bilo je potrebno stići do naselja Municipium (naziv za grad čiji stanovnici nemaju rimsko državljanstvo), dan hoda odatle nalazio se Mansio Idimum (putna stanica, nedaleko od današnje Medveđe). Na mestu Horreum Margi (Ćuprija) put se delio na četiri strane, od kojih je jedna vodila ka Sedici ili Serbici, tj. Sofiji. Iz Naisusa (Niša) se put račvao na čak šest strana, a razlog za to bio je specifičan geografski položaj grada. Nakon devet dana putovanja i prolaska Remezijane (Bele Palanke) Via Militaris se spuštao u kotlinu, dobro poznatu svim građanima Pirota, u kojoj i dan danas leži naš grad.

Eto, sledeći put kada uđete u konverzaciju sa ljudima iz inostranstva, ili ugostite rođake iz drugih gradova, imaćete jednu priču više za podeliti. Ovaj kraj bogat je takvim pričama, što predstavlja još jedan razlog za ponos svakog Piroćanca.

 

Autor: Nenad Stanković


Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (četvrti deo)

Čitaj dalje

Археолошки локалитети ЈИ Србија - Archaeological Sites SI Serbia https://fb.watch/99ozj-yexv/

Čitaj dalje

Pričanje priča jedan je od najvažnijih sadržalaca jedne civilizacije...

Čitaj dalje
Fudbal u Pirotu
25 Oktobar 2021

Istorijat najvažnije sporedne stvari na svetu, njen nastanak i razvoj u našem gradu

Čitaj dalje

„Ko se jednom napije vode sa Guševice, teško odlazi iz Pirota, a još ga teže zaboravlja“

Čitaj dalje

Kakve veze ima jedna od dve najuticajnije dinastije moderne istorije Srbije sa južnim krajevima oslobođenim za vreme Obrenovića

Čitaj dalje

Da li ovaj znak na ćilimu predstavlja zlo ili nešto drugo? Kako su nacisti „ocrnili“ simbol sunca i dobre sreće utkane u pirotski ćilim

Čitaj dalje

Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (treći deo)

Čitaj dalje

Retki se usuđuju i da govore o tome, danas je to naša tema

Čitaj dalje

Najveće neotkriveno blago na Balkanu

Čitaj dalje

Mit ili istina? Ako je 17 rimskih careva rođeno na teritoriji današnje Srbije, zašto Atila ne bi mogao biti sahranjen u Krupcu...?

Čitaj dalje

Milan Piroćanac – prvi srpski moderni intelektualac

Čitaj dalje

Greška ikonopisaca ili jedinstveni prizor na svetskom nivou?

Čitaj dalje

Sukovski manastir je, poput Žiče, jedan od retkih u neposrednoj blizini glavnog putnog pravca i lako dostupan.

Čitaj dalje

Da li je majka poslednjeg vladara Romejskog carstva ktitor manastira Poganovo?

Čitaj dalje

Lekovito izvorište sakriveno unutar kanjona Gradašničke reke.

Čitaj dalje

Dragoljub Jovanović - naučnik, političar, univerzitetski profesor, borac za slobodu...

Čitaj dalje

Svaki Piroćanac i bez gledanja može stići do kapije kuće Malog Riste. Čuveni konak ovog trgovca, a današnji muzej, sem brojnih istorijski vrednih predmeta čuva i mnoge tajne, kao i priče o stanovnicima Pirota tokom 19. veka.

Čitaj dalje

Lagano i sa uživanjem...

Čitaj dalje

Vojvoda ili razbojnik, srpski ili bugarski junak?

Čitaj dalje

Srednjovekovna građevina koja krije mnoge tajne.

Čitaj dalje
Njeno veličanstvo...
7 Mart 2021

... peglana kobasica

Čitaj dalje

Pirotski ćilimi su jedinstveni u svetu zbog načina izrade a nalaze se na Uneskovoj listi nematerijalnih kulturnih dobara Republike Srbije.

Čitaj dalje

Grnčari sa šireg prostora Pirota su bili nadaleko poznati. O tome govori i podatak o njihovoj brojnosti, po kojoj je u Srbiji 1914. godine ukupno bilo 173 grčnara. Od toga broja je 113 grnčara bilo samo iz Pirota. Najpoznatiji potiču iz sela Veliki i Mali Suvodol.

Čitaj dalje
Priča o kačkavalju
25 Februar 2021

Početkom XVIII veka su Crnovunci ili Karakačani, čiji su koreni povezani sa Grcima ili Cincarima, počeli proizvodnju kačkavalja i izvoz na sva tada velika i poznata tržišta. Staroplaninske padine bogate lekovitim biljem su predstavljale pogodnu ispašu za sortu ovaca koju su sami naselili, i dobru osnovu za visokokvalitetno mleko. Šezdesetih godina dvadesetog veka je bio zvaničan sir Bele kuće. Uz stara srpska vina, najbolji je pirotski kačkavalj.

Čitaj dalje
O Pirotskom ćilimu
17 Februar 2021

Naredne godine će se navršiti 130 godina od prvog zvaničnog pojavljivanja pirotskog ćilima na nekoj manifestaciji. Iz do tada običnog proizvoda za svakodnevnu upotrebu u domaćinstvu, pirotski ćilim je izrastao u statusni simbol, zaštitnika kuće i porodice, poslovne amajlije... Svojom neobičnom lepotom, originalnošću i dugovečnošću predstavlja pravo umetničko delo.

Čitaj dalje
Pirotska umetnost
16 Februar 2021

Da li zaista postoji nešto što se može nazvati pirotskom umetnošću?

Čitaj dalje
Visa
Banca Intesa
Verifed by Visa