Selo Krupac – mesto sahranjivanja legendarnog Atile

Selo Krupac – mesto sahranjivanja legendarnog Atile

18 Jul 2021

Krupac je ne samo jedno od najvećih sela Pirotskog okruga, već i jedno od istorijski najznačajnijih delova ovog kraja, donoseći sa sobom pomalo zaboravljenu legendu.

Samo selo izgrađeno je na temeljima rimskih zdanja, uglavnom velelepnih vila tog doba. Krupačko groblje nalazi se iznad drevne grobnice kojoj još uvek nije utvrđen period iz kojeg dolazi, ali se pretpostavlja da je čak i starija od rimskih tragova na ovim prostorima.

Ono što zna većina meštana, kako Pirota tako i samog sela, jeste legenda o čuvenom Atili, Hunu koji je predstavljao strah i trepet među stanovnicima moćnog Rima, koji su ga iz straha prozvali „Bič božiji“, verujući da je poslat od Boga kako bi ih kaznio za to što su ogrezli u grehu.

Atila Hunski bio je kralj tada velike i moćne Hunske države u periodu od 434. Godine pa sve do svoje smrti 453. Godine. Njegovo carstvo prostiralo se od Dunava do Baltičkog mora, od reke Ural pa sve do delova današnje Nemačke. Njegova vojska sačinjena od mnoštva uglavnom Azijskih plemena, veštih konjanika lako je prodirala u teritoriju Istočnog i Zapadnog Rimskog carstva, nanoseći mnogo bolnih poraza Rimljanima, čija su cena bila raznolika blaga koja su iz ruku moćnog carstva prelazila u vlasništvo hunskog vođe.

Nakon neuspelih opsedanja Konstantinopolja i Rima, Atila je dostigao vrhunac svoje vladavine, a smrt je spoznao prve bračne noći, po jednoj teoriji bio je otrovan od ruke svoje supruge, dok druga teza govori o tome kako je hunski car preterao u alkoholu i na taj način sebi presudio.

Po Hunsko/Gotskom običaju, telo Atile je te večeri spaljeno, a njegovi ostaci su raspoređeni u tri kovčega, prva dva napravljeni su od srebra odnosno zlata, dok je treći načinjen od gvožđa. Legenda kaže da su Huni na kratko promenili tok reke Tise kako bi u njenom koritu sahranili legendarnog vođu, nakon čega su Tisu usmerili natrag u staro korito kako bi ona misterijom prekrila Atilino grobno mesto.

Teorija o njegovom mogućem sahranjivanju javila se dosta kasnije, mada je tokom poplava u selu pedestih godina 20. veka pronađena kamena ploča za koju meštani smatraju da je pripadala Atilinoj grobnici.

Jako je teško dokazati ovakve tvrdnje, opipljivijih dokaza nema a arheološka istraživanja do sada nisu donela nove. Takođe, nije logično da je Atila svoje venčanje organizovao sa „ove“ strane Dunava, mnogo je realnije da se to desilo negde u Panonskoj niziji gde su se on i njegova vojska osećala mnogo sigurnije, podaleko od rimsih snaga.

Pa ipak, ono što je interesantno u vezi Atile i njegove legende među stanovnicima Pirota i okoline jeste činjenica da je ova priča duboko ukorenjena među starosedeocima ovog kraja. Činjenica da su generacijama čak i oni nepismeni dobro znali za hunskog cara ne ide u prilog zvaničnoj teoriji da se velika većina naših predaka doselila na ove prostore u 7. veku. Jer, ako su se stari Sloveni ili Srbi tada doselili na Balkan, kako su znali za Atilu, i zašto bi legenda o njemu ostala tako duboko urezana u pamćenja naroda koji u njegovo vreme nije živeo na ovim prostorima.

Jedno je sigurno, Pirot je grad pun istorije i mističnih priča, a mi smo danas osvetlili još jednu.

 

Autor: Nenad Stanković


Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (četvrti deo)

Čitaj dalje

Археолошки локалитети ЈИ Србија - Archaeological Sites SI Serbia https://fb.watch/99ozj-yexv/

Čitaj dalje

Pričanje priča jedan je od najvažnijih sadržalaca jedne civilizacije...

Čitaj dalje
Fudbal u Pirotu
25 Oktobar 2021

Istorijat najvažnije sporedne stvari na svetu, njen nastanak i razvoj u našem gradu

Čitaj dalje

„Ko se jednom napije vode sa Guševice, teško odlazi iz Pirota, a još ga teže zaboravlja“

Čitaj dalje

Kakve veze ima jedna od dve najuticajnije dinastije moderne istorije Srbije sa južnim krajevima oslobođenim za vreme Obrenovića

Čitaj dalje

Da li ovaj znak na ćilimu predstavlja zlo ili nešto drugo? Kako su nacisti „ocrnili“ simbol sunca i dobre sreće utkane u pirotski ćilim

Čitaj dalje

Najistaknutiji građani Pirota kroz istoriju (treći deo)

Čitaj dalje

Retki se usuđuju i da govore o tome, danas je to naša tema

Čitaj dalje

Najveće neotkriveno blago na Balkanu

Čitaj dalje

Milan Piroćanac – prvi srpski moderni intelektualac

Čitaj dalje

Greška ikonopisaca ili jedinstveni prizor na svetskom nivou?

Čitaj dalje

Sukovski manastir je, poput Žiče, jedan od retkih u neposrednoj blizini glavnog putnog pravca i lako dostupan.

Čitaj dalje

Da li je majka poslednjeg vladara Romejskog carstva ktitor manastira Poganovo?

Čitaj dalje

Lekovito izvorište sakriveno unutar kanjona Gradašničke reke.

Čitaj dalje

Ne kaže se slučajno da je Pirot kapija istoka i zapada. Nezaobilazna destinacija na putu između Evrope i Azije.

Čitaj dalje

Dragoljub Jovanović - naučnik, političar, univerzitetski profesor, borac za slobodu...

Čitaj dalje

Svaki Piroćanac i bez gledanja može stići do kapije kuće Malog Riste. Čuveni konak ovog trgovca, a današnji muzej, sem brojnih istorijski vrednih predmeta čuva i mnoge tajne, kao i priče o stanovnicima Pirota tokom 19. veka.

Čitaj dalje

Lagano i sa uživanjem...

Čitaj dalje

Vojvoda ili razbojnik, srpski ili bugarski junak?

Čitaj dalje

Srednjovekovna građevina koja krije mnoge tajne.

Čitaj dalje
Njeno veličanstvo...
7 Mart 2021

... peglana kobasica

Čitaj dalje

Pirotski ćilimi su jedinstveni u svetu zbog načina izrade a nalaze se na Uneskovoj listi nematerijalnih kulturnih dobara Republike Srbije.

Čitaj dalje

Grnčari sa šireg prostora Pirota su bili nadaleko poznati. O tome govori i podatak o njihovoj brojnosti, po kojoj je u Srbiji 1914. godine ukupno bilo 173 grčnara. Od toga broja je 113 grnčara bilo samo iz Pirota. Najpoznatiji potiču iz sela Veliki i Mali Suvodol.

Čitaj dalje
Priča o kačkavalju
25 Februar 2021

Početkom XVIII veka su Crnovunci ili Karakačani, čiji su koreni povezani sa Grcima ili Cincarima, počeli proizvodnju kačkavalja i izvoz na sva tada velika i poznata tržišta. Staroplaninske padine bogate lekovitim biljem su predstavljale pogodnu ispašu za sortu ovaca koju su sami naselili, i dobru osnovu za visokokvalitetno mleko. Šezdesetih godina dvadesetog veka je bio zvaničan sir Bele kuće. Uz stara srpska vina, najbolji je pirotski kačkavalj.

Čitaj dalje
O Pirotskom ćilimu
17 Februar 2021

Naredne godine će se navršiti 130 godina od prvog zvaničnog pojavljivanja pirotskog ćilima na nekoj manifestaciji. Iz do tada običnog proizvoda za svakodnevnu upotrebu u domaćinstvu, pirotski ćilim je izrastao u statusni simbol, zaštitnika kuće i porodice, poslovne amajlije... Svojom neobičnom lepotom, originalnošću i dugovečnošću predstavlja pravo umetničko delo.

Čitaj dalje
Pirotska umetnost
16 Februar 2021

Da li zaista postoji nešto što se može nazvati pirotskom umetnošću?

Čitaj dalje
Visa
Banca Intesa
Verifed by Visa